TẠ ƠN NHỮNG CON NGƯỜI VĨ ĐẠI

Bài đã đăng Tuần báo Trẻ ngày 21/11/2018

Tim Berners Lee

Thập niên 80, những đứa con thường dân như tôi đi học mỗi năm chỉ có hai bộ quần áo cũ kỹ mà đầu năm học mẹ tôi dắt ra chợ trời lựa mua lại quần áo cũ. Đó là hai cái quần vải đen lưng thun ống rộng, hai sáo sơ mi (chemise) trắng tay dài. Đem áo về, tôi sửa thành áo tay ngắn mặc cho mát, để dành hai ống tay áo đến khi áo sờn rách thì đem ra cắt lấy vải vá áo. Ai cũng tưởng học trường Luật như tôi là “ghê gớm” lắm, nghe có gì đó “oai” như là “có gang có thép”, nhưng ai đã từng đi học trong thập niên 80 thời xã nghĩa như tôi mới biết, trường Luật là trường có chi phí học thấp nhất trong tất cả các trường đại học ở Việt Nam.

Tiếp tục đọc

MẠNH LỆ QUÂN: GIẤC MƠ TỰ DO CỦA NGƯỜI PHỤ NỮ THỜI XƯA?

Bài đã đăng Tuần báo Trẻ (Texas, USA)

Có người mê tích Mạnh Lệ Quân đến nỗi sáng tác cả một bản nhạc mang tên “Mạnh Lệ Quân Thoát Hài” (chưa rõ tác giả) được dùng trong các bài ca cổ, tuồng cải lương. Bản “Mạnh Lệ Quân Thoát Hài” được phổ biến hiện nay có 20 câu, mỗi câu có 2 nhịp, và thường được gõ song lang theo nhịp chiếc, tức mỗi nhịp gõ 1 song lang.

Tôi không được may mắn xem các nghệ sĩ diễn Tái Sanh Duyên trên sân khấu lẫn trên ti vi trước năm 1975, nhưng tôi được nghe hầu hết các thế hệ nghệ sĩ lần lượt diễn đi diễn lại Tái Sanh Duyên trong băng cassette. Vở đầu tiên do nghệ sĩ Bạch Tuyết, Hùng Cường đóng chánh. Kế tiếp là nghệ sĩ Lệ Thủy, Minh Vương đóng chánh, thu cho hãng dĩa Việt Nam. Sau năm 1986, nghệ sĩ Lệ Thủy, Minh Vương diễn lại tuồng này với những vai phụ mới và tên mới là “Kỳ nữ Mạnh Lệ Quân” (có video). Rồi nghệ sĩ Phượng Mai quay video với nghệ sĩ Kim Tử Long.

Tiếp tục đọc

ĐÀO TAM XUÂN – BÀ LÀ AI?

Đào Tam Xuân.
Tranh của họa sĩ: Cao Lê Diệu Phúc

Bài đã đăng Tuần báo Trẻ (Texas)

Nhân vật Đào Tam Xuân (Điều Tam Xuân) không lạ với những ai yêu thích nghệ thuật tuồng cổ. Vở “Đào Tam Xuân báo phu cừu” (còn có tên khác là “Đào Tam Xuân loạn trào”), tên tuồng mới là “Trảm Trịnh Ân” do nghệ sĩ Thanh Tòng viết lại trên cơ sở tích tuồng cũ.

Tôi đã đọc bộ sách “Lịch sử Trung Quốc 5.000 năm” của hai tác giả Hán Đạt, Tào Dư Chương (Trung Quốc) thì không hề thấy đề cập đến nhân vật Đào Tam Xuân, cũng không hề có chuyện Triệu Khuôn Dẫn (tức Tống Thái Tổ) túy tửu giết Trịnh Ân. Theo sách này, sau khi lập nên vương triều Bắc Tống, Triệu Khuôn Dẫn tập hợp các “khai quốc công thần” như Cao Hoài Đức, Trịnh Ân đến dự tiệc rượu. Trong bữa tiệc, Tống Thái Tổ tuyên bố thu hồi quyền lực các tướng và cho về “hưu non” hưởng thú điền viên hết. Tác giả sách nhận xét Tống Thái Tổ là ông vua nhân đức nhất trong các triều đại phong kiến Trung Quốc, không giết khai quốc công thần theo kiểu Hán Cao Tổ Lưu Bang vì sợ họ có uy tín lớn với dân thì sẽ cướp ngôi dòng họ mình.

Tiếp tục đọc

NGHỀ “LẠ” THỜI NHÀ SẢN – Bài 1

Bài đã đăng báo Trẻ Magazine ngày 21/8/2018

Nghề bơm bút bi

Sau 30/4/1975 thì tất cả đồ đạc quen thuộc trong nhà tôi đều lần lượt “khăn gói lên đường”, cái thì bán cho hàng xóm đổi gạo ăn, cái thì xài lâu ngày rồi cũng hết, mua lại thì không ai bán. Ông bà ta có câu: “Cái khó ló cái khôn”, cũng là nhờ “ơn đảng, ơn bác” mà dân miền Nam phát triển thêm nhiều ngành “thủ công mỹ nghệ” cực kỳ tinh xảo, lạ nhứt thế giới, nói cách khác là hổng giống ai. Tôi sẽ lần lượt kể cho quý độc giả được “thưởng thức tài nghệ” biến có (của cải) thành không và biến không (nghề “lạ”) thành có của “đảng ta”.

Tiếp tục đọc

CHUYỆN “ĐỀN ƠN ĐÁP NGHĨA” Ở XỨ LỪA

Bài đã đăng báo Trẻ ngày 31/7/2018

Đặng Văn Hiến trước tòa

Ở Việt Nam, mỗi cơ quan nhà nước phải “nhận nuôi” vài “Bà Mẹ Việt Nam Anh Hùng” gọi là “đền ơn đáp nghĩa”, tùy số lượng công chức cơ quan đó nhiều hay ít, và cơ quan của tôi cũng không ngoại lệ. Sếp đi họp về, thông báo với cán bộ rằng cơ quan ta “nhận nuôi” bà A, bà B, bà C…. gì gì đó, mỗi tháng kế toán trích một ngày lương cán bộ góp vô. Vậy là xong, bọn tôi chẳng ai biết các bà A, bà B, bà C…. đó là ai, ở đâu, mồm ngang mũi dọc ra sao. Số lương còm hàng tháng của cán bộ bị cấu xé đủ thứ: đoàn (thanh niên) phí, đảng phí, công đoàn phí, phí bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, thăm viếng, giỗ quảy, lễ lạt…

Tiếp tục đọc

JULY 4: CHUYỆN “ĐỘC LẬP” Ở “XỨ LỪA”

Bài đã đăng Tuần báo Trẻ Magazine ngày 6/7/2018

Thế giới không có địa danh “xứ Lừa”. “Xứ Lừa” là từ lóng thông dụng trong thời gian ba năm gần đây của cư dân mạng Facebook dùng tiếng Việt, để chỉ nước Việt Nam thời cộng sản, mà cũng là để dân quốc nội tránh bị nhà cầm quyền cộng sản bắt bẻ là “xuyên tạc”, “nói xấu”. Bởi lẽ, người ta thường nói: “Việt Nam bây giờ cái gì cũng giả: đạo đức giả, bằng cấp giả, học vị giả, thực phẩm giả, kết hôn giả, nghèo giả (gia đình quan chức nhận tiền trợ cấp), giàu giả (hộ dân “thoát nghèo”), công trình xây dựng dân sinh giả (chất lượng bê-tông cốt tre), v.v… Chỉ có dối trá là thật.”

Tiếp tục đọc