Bài đã đăng báo Người Việt ngày 11/5/2016
Xứ tôi không phải là xứ hến, thậm chí người ta còn không biết cái con giống y như con nghêu, nhỏ xíu, vỏ mỏng dễ dàng bóp bể nát trong hai ngón tay, người Việt cả nước ai cũng kêu nó là con hến, chỉ có dân Bạc Liêu không kêu vậy.
Tôi đọc sách, biết cơm hến là món ăn đặc biệt của dân xứ Huế, nhưng lúc đó chưa từng được ăn, chưa từng thấy bao giờ, đâu biết con hến mặt tròn mũi dẹt ra làm sao đâu.
Bài đã đăng báo Người Việt ngày 04/5/2016
Cơm Hàm Châu
Nghe cái tên Hàm Châu đầy màu sắc “Nho gia” xin đừng tưởng lầm là sơn hào hải vị, đặc sản lạ kiểu như cơm Dương Châu, bánh bao Hàng Châu hay tơ lụa Tô Châu. Có ăn rồi mới biết hai chữ Hàm Châu nó nghẹn ngang cổ họng, đắng ngắt trong lòng.
Bài đã đăng báo Người Việt ngày 28/4/2016
Nông thôn miền Nam mùa mưa, thường được hiểu, là mùa no đủ thức ăn của nông dân. Nước tràn đầy hồ ao đồng ruộng, cây cối tốt tươi, rau mọc đầy đồng, cá lội tung tăng. Nhưng ít ai để ý rằng, no đủ là khi đã vào mùa mưa, được chừng hơn một tháng. Lúc này nước mưa đã xăm xắp, con cá con cua đã lớn, ăn được. Cọng rau mọc ngoài đồng đủ độ dài để nấu canh, ăn sống, bóp gỏi, làm dưa chua. Chớ đầu mùa mưa công việc đồng áng, chuẩn bị cho mùa lúa mới thì nhiều và nặng nhọc, mà cái ăn thì lại thiếu thốn chất tươi, bởi mưa chưa đủ cho cua cá sinh sôi, rau mọc chưa đủ lớn. Đây chính là khoảng thời gian người nông dân bắt đầu giở mắm mặn trộn thính, được làm từ cá tát đìa cuối mùa mưa năm ngoái, ra chế biến đủ kiểu để ăn hằng ngày. Nhà nào “bèo” quá không đủ mắm cá ăn thì ăn tạm bằng món kho quẹt, được kho trong nồi đất.
Bài đã đăng báo Người Việt ngày 20/4/2016
Thập niên 1980, sinh viên từ Đà Nẵng trở vào, tập trung học ở Sài Gòn, các tỉnh chưa có “đại học tỉnh” nhiều như bây giờ, nhờ vậy mà những đứa dân tỉnh lơ ngơ như tôi mới biết thêm nhiều thứ khác lạ ở những vùng miền đất nước so với quê mình.
Bài đã đăng báo Người Việt ngày 13/4/2016
Tháng Bảy, Tháng Tám âm lịch hàng năm, nước từ thượng nguồn sông MêKông đổ về phía hạ lưu theo con sông Tiền và sông Hậu. Rồi mùa lũ, nước từ Biển Hồ (Cambodia) đổ về Hồng Ngự (Đồng Tháp) để tuôn ra các con kinh, sông lớn nhỏ ở miền Tây. Thường thì khu vực Đồng Tháp trũng thấp nước chảy không kịp, đọng lại dâng lên ngập hết đồng ruộng, ao hồ, nhà cửa, người dân kêu là mùa nước nổi.
Bài đã đăng báo Người Việt ngày 06/4/2016
Đồng bằng sông Cửu Long vốn nổi tiếng là vùng đất giàu tôm cá. Là vùng đất mới, đời sống người miền Tây mang đậm nét văn hóa khẩn hoang trong cách sinh hoạt và ăn uống. Chính vì giàu tôm cá, chủng loại phong phú nên ngay từ thuở ban đầu, người miền Tây đã nghĩ ra nhiều cách chế biến, giữ cá để ăn quanh năm mà hương vị vẫn thơm ngon đặc biệt không nơi nào có. Ngoài việc chế biến ra nhiều món để ăn tươi hàng ngày, người ta còn làm khô, làm mắm. Một trong những cách làm mắm đặc sắc ấy là làm mắm chua.
Bài đã đăng báo Người Việt ngày 30/3/2016
Dân gian có câu: “Ăn được ngủ được là tiên,” còn cụ Phan Văn Trị thì viết trong đời có Tứ Khoái là: “Cơm Phiếu mẫu, gối Trần Đoàn/ Nửa đêm loan phụng, nhẹ nhàng nương long.” Tích xưa bên Tàu kể Hàn Tín đời nhà Hán thuở còn là anh học trò nghèo xác, một hôm đói quá phải xin chén cơm của bà già đang giặt quần áo (Phiếu mẫu) bên bờ sông. Ăn xong, Hàn Tín nói: “Ngày sau xin đa tạ ngàn vàng.” Sau này, Hàn Tín vinh hiển, được phong chức Tề Vương bèn đem ngàn vàng trở lại bến sông tìm bà già đền ơn thì bà không còn ở đó nữa. Thiên hạ cho rằng Phiếu mẫu là tiên xuống giúp kẻ có tài chưa gặp thời khỏi chết đói. Trần Đoàn là tên một vị tiên thời Gia Tĩnh Minh Thế Tông. Tương truyền khi buồn ngủ thì ông nằm đâu cũng ngáy pho pho được hết, thường gối đầu lên tảng đá ngoài đường mà ngủ, ai kêu cũng không dậy. Ngủ như Trần Đoàn nghĩa là ngủ rất ngon, ngủ rất say.
Bài đã đăng báo Người Việt ngày 23/3/2016
Hồi tôi bảy tám tuổi, ngoài những giờ phải đi học ở trường thì tôi thường hay thơ thẩn một mình ở ngoài ruộng lúa, đình làng, đền thờ Đức Thánh Trần để “hái hoa bắt bướm.” Tôi thích đến những chỗ đó vì có nhiều cổ thụ mát mẻ, cây cỏ xanh mướt, đa dạng, tha hồ mà hái, mà bắt đủ thứ đem về chơi. Thích hơn nữa là dưới những khoảng đất rộng rãi, mát mẻ núp dưới bóng cây, trong các chậu kiểng to đùng có mọc lên một loại rau gọi là rau càng cua, ăn rất ngon và mát. Không những mọc trên đất, ở những chỗ mái ngói cũ rêu phong ẩm thấp, rau mọc trên mái ngói thành từng đám lớn xanh rờn. Tôi trèo lên nắm nguyên một dề rau lôi xuống, ông Từ thấy tôi trèo lên mái ngói không la rầy mà còn mừng nữa. Bởi lẽ ông đã già, đi đứng chậm chạp lấy gì leo trèo, ông nói để rau nó mọc trên lâu ngày trên đó nó làm ẩm ướt mục ngói hết trơn.
Bài đã đăng báo Người Việt ngày 16/3/2016
Tôi bắt đầu có ý nghĩ ca dao là “hàng độc quyền” của dân miền Nam “sản xuất,” bởi lẽ tôi đã bỏ công tìm kiếm “nát nước” trong rừng ca dao tục ngữ thì thấy rau gì, cây gì, con gì ở nông thôn Việt Nam ca dao cũng có nhắc đến. Từ dừa, rau cải, rau dền, rau muống, bầu, bí, rau răm, cà (đủ loại), dưa…, nhưng tuyệt đối không thấy nhắc đến rau đay, đơn giản là dân miền Nam không biết ăn rau đay. Tìm miết thì thấy có hai câu này: “Rau đay gió thổi về trời/ Để con cua nhớ mấy đời mướp xưa” (Nguyễn Quang Huỳnh), là cải biên từ câu ca dao: “Gió đưa cây cải về trời/ Rau răm ở lại chịu đời đắng cay.”
Bài đã đăng báo Người Việt ngày 09/3/2016
Người miền Bắc nấu cháo phải chọn gạo dẻo, thơm. Trước khi nấu phải xay hoặc giã cho hạt gạo bể nhỏ ra như hạt tấm, khi nấu thì đun cho gạo nở ra thật nhừ, nếu cần thiết cũng dùng cái muôi quấy cho cháo tơi mịn ra không còn nhìn thấy hạt gạo, cháo đặc sệt gần như là bột gạo quấy thì mới là cháo ngon.
NHÀ BÁO TỰ DO CÔNG GIÁO 