BÂY GIỜ CÓ CÒN NƯỚC MẮM ĐỒNG?

Bài đã đăng báo Người Việt ngày 20/01/2016

Minh-hoa-bai-Ta-Phong-Tan-6Người Việt ai mà không biết thứ chất lỏng làm cho bữa ăn đậm đà, ngon miệng nổi tiếng khắp nơi, chất nước màu nâu vàng sóng sánh như mật ong rừng, vị ngọt đậm đà mùi cá và mặn tê đầu lưỡi tên gọi là nước mắm. Nhưng mấy ai biết rõ nước mắm có từ bao giờ, và để có chất nước mắm ấy phải kỳ công chắt lọc tinh túy từ con cá như thế nào.

Tiếp tục đọc

CÁ KÈO KHÔNG GẶP CỐ TRI…

Bài đã đăng Tuần báo Trẻ ngày 20/1/2016

CaKeoMiền Tây Nam bộ, mảnh đất rừng ngập mặn nổi tiếng “trên sông dưới cá” có nhiều loại cá ngon đặc biệt chỉ vùng đất này mới có. Cá kèo (còn có tên khác là cá bống kèo) là loại cá nước lợ sống trong các ao, mương, kinh, rạch, cửa sông ở các tỉnh giáp ranh với biển như: Cần Thơ, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau…

Tiếp tục đọc

NỒNG NÀN HƯƠNG VỊ MỨT GỪNG

Bài đã đăng Báo Xuân 2016 Tuần báo Trẻ

MutGungỞ quê tôi, quanh nhà hễ có dư chút đất đều trồng mấy bụi nghệ, gừng, riềng, sả. Những cây này dễ trồng, đất nào cũng mọc được, xới xới đất lên rồi cho củ xuống, lấp đất lại, chịu khó mỗi ngày sáng chiều rưới cho nó ít nước thì nó mọc lên xanh tốt, ăn quanh năm không hết. Nếu có vườn rộng đem tro trấu đổ trải ra mặt đất, để qua một mùa mưa cho xả bớt chất mặn của tro trấu đi rồi trồng mấy thứ này thì thứ này nó mọc tốt như rừng. Ngày tôi còn nhỏ ở dưới quê đám đất sau nhà cũng có trồng nghệ, gừng, riềng nhiều bao la đến mức đem cho hàng xóm chớ không bán cho ai.

Tiếp tục đọc

SẶC BỔI MÀ TRỘN XOÀI XANH

Bài đã đăng báo Tuần báo Trẻ ngày 14/1/2016

KhoCaSacBoiCá sặc muốn bắt dùng lờ/ Mấy đời cháu ngoại mà thờ giỗ ông”, “Muốn ăn bông súng mắm kho/ Thì về bưng ruộng ăn no đã thèm”. Con cá sặc trắng phần lớn người ta ăn tươi, làm mắm, làm khô.

Còn một loại cá sặc khác bự hơn, bằng bàn tay người lớn, trên thân mình có sọc rằn ri như da cọp, kêu là cá sặc rằn hay cá sặc bổi, không hiểu nguồn gốc nó xuất xứ từ đâu, vì hổng thấy có tên họ, địa chỉ gì trong kho tàng ca dao, tục ngữ Nam bộ. Cá sặc bổi tươi có bán ngoài chợ, tui đã mua về làm ăn thử nhưng thấy không ngon lắm, mà giá lại cao, nhưng ăn khô cá sặc bổi thì ngon tuyệt.

Tiếp tục đọc

VỀ ĐÂU NGHÊU ƠI

Bài đã đăng báo Người Việt ngày 14/1/2016

NgheuHồi thời xưa xửa là xưa, có anh nông dân quê tôi đã dụ khị một cô gái xứ khác đi theo mình như thế này: “Thương em vì cá trích ve/ Vì rau muống luộc, vì mè trộn măng/ Kèo nèo mà đem làm chua/ Ăn với cá rán chẳng thua món nào/ Lửa than mà nướng cá trèn/ Cái mỡ nó chảy láng giềng phải kêu/ Theo anh về xứ Bạc Liêu/ Ăn cá thay bánh, bàu nghêu thay quà.” Thường ăn món “cá trích ve,” “rau muống luộc,” “mè trộn măng” thì cô kia đích thị là dân xứ Quảng Nam rồi.

Tiếp tục đọc

ỐC ĐẮNG MÀ CHẤM MẺ CHUA…

Bài đã đăng Tuần báo Trẻ ngày 07/01/2016

oc-dang-01“Thiên hạ” đến là lạ đời, mở miệng ra thì “kêu” đắng, “kêu” cay, nhưng cứ đâm đầu vô mấy chỗ cay, đắng đó, cản hổng được. Nhiều khi nói nhiều quá còn bị “đe dọa” ngược trở lại. Tỷ như mấy “hia” uống rượu, bạn bè ai hổng mời là hổng chịu, tự ái dồn đống dồn cục, nghỉ chơi luôn mấy thằng bạn “uống không mời”.

Tiếp tục đọc

NU NA VÀ BÁNH ỐNG

Bài đã đăng báo Người Việt ngày 06/01/2016

GanhHangRongNhà tôi hồi đó ở ngay trong xóm người Khmer. Những đứa trẻ da đen nhẻm, mắt to tròn với hai hàng lông mày rậm và lông mi đen dài cong vút đặc trưng của người Khmer, mình trần trùng trục với mỗi cái xà lỏn cũ mèm nhàu nhĩ màu nâu xỉn. Chúng thi nhau móc đất sét nặn thành cái “nu na” rồi đem ra cái sân xi măng trước nhà tôi đang ở mà nện cho nổ bông bốc, bông bốc suốt từ sáng sớm đến tối mịt. Sau nhà tôi có cây nhàu lớn, đặc nghẹt trái già màu trắng bóc. Mỗi ngày, tôi lấy cần móc ra móc trái nhàu cả rổ rồi đem vào nhà vùi vào cái khạp sành chứa muối hột “giú” cho nó chín. Thấy trái thì ngứa tay ngứa chân hái chơi cho vui, chớ trái nhàu chín rồi tôi cũng không ăn được vì mùi nó tuy có hơi ngọt một chút nhưng lại cay nồng. Tôi thường đem những trái nhàu chín phân phát cho bọn trẻ đang chơi trước sân nhà. Chúng nó mừng rỡ vồ lấy, chấm nhàu với muối hột rồi ăn ngấu nghiến, luôn miệng khen lấy khen để rằng “ngon lắm.”

Tiếp tục đọc

THƯƠNG LẮM RAU DỀN CƠM

Bài đã đăng báo Người Việt ngày 30/12/2015

RauDen-6Con trâu và cơm là hai thứ gắn bó chặt chẽ, thân thiết với đời sống nông dân miền Tây Nam bộ. Người miền Nam bao đời nay dùng cơm làm lương thực chính từ đời này sang đời khác, còn trâu là người bạn không thể thiếu trong sinh hoạt, trong công việc đồng áng. Có thể nói ở miền này “Ra ngõ gặp trâu” cũng không phải là nói quá: “Trâu ơi ta bảo trâu này/ Trâu ra ngoài ruộng trâu cày với ta/ Cấy cày vốn nghiệp nông gia/ Ta đây trâu đấy ai mà quản công/ Chừng nào cây lúa còn bông/ Thì còn ngọn cỏ ngoài đồng trâu ăn.”

Tiếp tục đọc

THỊT TRÂU NHÚNG MẺ ĂN QUÊN LỐI VỀ

Bài đã đăng Tuần báo Trẻ ngày 30/12/2015

thitrauVùng sông nước miền Tây phù hợp với con trâu chớ không phù hợp nuôi bò. Trâu bơi giỏi, sông rộng mênh mông cỡ nào, nó chở trên mình nó một người lừ lừ bơi qua sông ào ào. Muỗi tuy là nhiều đến nỗi “kêu như sáo thổi” nhưng con trâu cũng khôn lắm, nó có chiêu đối phó với muỗi hiệu quả cực kỳ. Ban ngày, nó xuống các ao, đìa, vũng mà dầm dưới đó, quậy cho bùn bám vào thân mình nó một lớp dày, chỉ còn sót lại có cái mặt với lỗ mũi. Sau đó nó lên bờ phơi nắng cho khô đi, lớp bùn đó cứng cứng, nhão nhão, bám chắc trên mình nó, đố muỗi nào chích nổi. Con bò thì không chịu nổi cái khắc nghiệt ở xứ này, bởi con bò không thích dầm mình xuống bùn như con trâu, mà tôi cũng chưa thấy con bò bơi bao giờ.

Tiếp tục đọc

SỮA ĐẬU NÀNH THƠM BÉO

Bài đã đăng báo Người Việt ngày 23/12/2015

219716-Sua-dau-nanh-6Sau ngày 30 tháng 4, 1975, tiệm chụp hình của cha tôi bị đóng cửa vì không mua được phim, giấy in hình, thuốc tráng rửa hình.

Mà có bỏ tiền túi ra đầu tư thêm cho tiệm chụp hình thì cái tiệm nay không còn là của mình (dù nó nằm trong nhà mình), mà phải là của hợp tác xã, còn mình chỉ là người làm mướn để hợp tác xã chấm công phát lương năm ba đồng bạc theo mức nhà nước mới quy định. Không chịu nổi cái kiểu “cướp không” đó thì đóng cửa vậy thôi! Cha tôi bỏ nghề, về quê nội ở Mương Ðiều mần ruộng một thời gian. Từ nhỏ đến lớn, đôi bàn tay trắng trẻo với những ngón tay thon dài của ông vốn chỉ biết cầm máy ảnh, cầm bút lông chớ không biết cầm cày, cầm cuốc, càng không biết nhổ mạ, rải phân, nay lại làm ruộng cho hợp tác xã chấm điểm, nên công điểm không đáng là bao. Vậy là làm ruộng được mấy mùa, vợ con nheo nhóc, gạo không đủ ăn, cha mẹ tôi bỏ ruộng trở về thành kiếm việc khác làm.

Tiếp tục đọc