CÀ RI CÁ ĐUỐI

Bài đã đăng báo Người Việt ngày 02/3/2016

Ca-ri-ca-duoi-600Quê tôi có nhiều cá đuối. Mỗi ngày, khi tàu cá cập bến, cùng với các loại cá thu, cá nục, cá bạc má, cá ngừ, cá trèn, cá chuồn, cá mồng gà… còn có rất nhiều cá đuối. Hồi nhỏ, tôi rất ghét cá đuối vì không chịu nổi mùi tanh, mùi khai của nó. Tôi càng không ưa con cá đuối bởi hay nghe người lớn hăm dọa: “Lì quá đánh bằng roi cá đuối quất chỗ nào là thúi thịt chỗ đó, cho mày chết luôn.” Mỗi lần ở nhà có người mua cá đuối về ăn là tôi đi theo xuống bếp để rình coi có ai chặt cái đuôi cá đuối đem cất không, nếu có là tôi phải ăn cắp đem liệng xuống sông cho mất tích, khỏi làm roi được. Nhưng rình hoài lần nào cũng thấy cái đuôi cá dài chừng gang tay rưỡi, nhỏ xíu, hổng ai chặt đuôi cá đem cất hết.

Tiếp tục đọc

THỊT KHO TÀU BẠC LIÊU

Bài đã đăng báo Người Việt ngày 26/4/2017

Quê tôi có câu ca: “Bạc Liêu là xứ quê mùa / Dưới sông cá chốt, trên bờ Triều Châu”. Cá chốt là một loại cá da trơn, hình dáng gần giống cá ba sa nhưng có gai trên đầu và hai cái ngạnh bén ngót hai bên mang cá. Con cá chốt không lớn như cá ba sa, thường thì nó bằng ngón tay người lớn thôi. Cá chốt ở sông Bạc Liêu ngày xưa nhiều vô số kể, lấy cục đất chọi cái tũm xuống, cá chốt nổi đầu lên loi ngoi như nồi cơm đang sôi. Hồi tôi học lớp 12, cũng làm biếng học lắm, mà không riêng gì tôi, cả lớp đều như vậy, Ông thầy già dạy toán, một hôm đứng trước lớp nói như vầy: “Mấy người đi ngang sông cầu Quay té xuống sông, cá chốt nó còn chê mấy người nữa”. Cả lớp cười rần rần. Cá chốt dưới sông hay ăn cứt ở các cầu tõm dọc hai bờ sông. Ý ông thầy nói tụi tôi học dở hơn cứt.

Tiếp tục đọc

THƠM LỪNG NEM NƯỚNG BẠC LIÊU

Bài đã đăng báo Người Việt ngày 24/2/2016

NemNuongMiền Nam không nhiều loại nem, chả cầu kỳ, phong phú như miền Bắc, đặc biệt là nem chả Hà Nội. Dân thành thị Bạc Liêu phần lớn ăn uống ảnh hưởng kiểu Tàu: “Bạc Liêu là xứ quê mùa/ Dưới sông cá chốt, trên bờ Triều Châu.” Sáng sớm, ở nhà ăn sáng thì có món cháo trắng ăn với hột vịt muối, củ cải xà pấu rang sả ớt, thịt kho tiêu. Hay đồ xào, đồ kho dư hai ba thứ đổ chung, thêm muối vô kho mặn lại (kêu là xà bần) để dành ăn cháo từ ngày này sang ngày khác. Khá khá hơn một chút không ăn sáng ở nhà mà ra mua ổ bánh mì xíu mại ngoài vỉa hè.

Tiếp tục đọc

BÔNG SÚNG QUÊ NHÀ

Bài đã đăng Tuần báo Trẻ ngày 19/2/2016

BongSung2Bông súng là loại cây thân củ mọc ngầm dưới phần đất đáy ao, đầm, phía trên là thân giả vươn lên khỏi mặt nước dài theo chiều sâu của nước, hễ nước càng sâu thì phần thân giả càng dài. Thân giả suông, tròn, chính giữa rỗng, nếu cắt ngang thân giả sẽ thấy có hình giống như cái bông nở sáu cánh và những điểm nhỏ li ti chung quanh như đầu kim may. Trên đầu thân giả mọc ra lá, bông, vươn lên khỏi mặt nước thì nó nở ra thành hình tròn như cái mâm nhỏ màu xanh biếc hoặc là cái bông dập dờn trên mặt nước.

Tiếp tục đọc

BÁNH CỐNG BẠC LIÊU

Bài đã đăng báo Người Việt ngày 10/2/2016

BanhCongCứ tầm bốn giờ chiều là các vỉa hè ở thành phố Bạc Liêu người ta lại tấp nập dọn hàng bánh cống. Lạ một điều là bánh cống không bán vào buổi sáng, buổi trưa mà chỉ bán vào buổi chiều tà và ban đêm. Người Bạc Liêu ăn bánh cống như một thứ quà vặt đệm thêm sau bữa cơm chiều, nhưng có thể mua bánh cống về ăn chung với cơm luôn (khỏi phải mua thức ăn), hoặc mua thêm bánh hỏi ăn cùng, thay thế cho bữa cơm chiều. Bánh cống cũng không hề thấy bán trong những tiệm ăn mà bày bán ở vỉa hè, nhiều nhất là quanh khu trung tâm thành phố Bạc Liêu.

Tiếp tục đọc

NỒI BÁNH TÉT ĐÊM GIAO THỪA

Bài đã đăng Tuần báo Trẻ ngày 04/2/2016

banhtet-tpt-01Bà ngoại tôi thuộc rất nhiều bài hát cổ ơi là cổ. Bây giờ, không biết những vị nào cỡ tuổi tôi trở lên (mà hồi nhỏ sống ở miền Nam) còn nhớ bài hát này hay không:

“Hội ca cầm là cái hội ca cầm/ Chúc cậu mợ giàu sang, vinh quang phú quý/ Phú quý vinh quang/ Chúc bá niên trường thọ/ Ðông là đông con cháu/ Trên ô tô, dưới thời ca nô/ Nằm giường ngà lại thêm nệm gấm/ Ði đôi giày ma mị/ Ngồi thời nệm loan/ Cái răng cô bịt bằng vàng/ Ði cây dù xi-cu-la/ Giống hình tiên nga, tiên nga/ Ống píp hút thuốc bao xanh/ Lần nhà lầu bốn bên thành quanh/ Bóp phơi xài vặt giấy xăng”.

Tiếp tục đọc

BÁNH KHÔNG CẲNG SAO GỌI BÁNH BÒ?

Bài đã đăng báo Người Việt ngày 03/2/2016

Bánh bò rễ tre
Bánh bò rễ tre

Hồi nhỏ, chị em tôi ở với bà ngoại nhiều hơn là ở với cha mẹ. Ngoại tôi thuộc lòng một “kho” bài hát ru em. Trưa trưa, bà đặt cháu lên võng, khe khẽ đong đưa rồi hát: “Ầu ơ! Nước không chưn sao kêu nước đứng?/ Cá không giò sao gọi cá leo?/ Ghe không tay sao kêu ghe vạch?/ Bánh không cẳng sao gọi bánh bò?/ Anh mà đối đặng, anh mà đối đặng, em chèo đò theo anh”.

Tiếp tục đọc

MỐI TÌNH TÔM KHÔ KẾT DUYÊN CỦ KIỆU

Bài đã đăng Báo Xuân Người Việt 2016

TomKhoCuKieuQuê tôi nổi tiếng có hai thứ là con tôm và cây lúa. Họ hàng nhà tôm hễ lớn cỡ ngón chân cái trở lên mới kêu là con tôm, nhỏ hơn ngón chân cái trở xuống kêu là con tép. Lạ một điều là khi đã chế biến cho nó thành khô rồi, nhỏ hay lớn gì cũng kêu là con tôm khô hết, hổng có ai kêu bằng tép khô bao giờ.

Tôm tép gì cũng vậy, còn tươi rói mới bắt lên, đem đi luộc với nước muối vừa chín tới thì vớt ra đem phơi thiệt khô. Xong cho vào túi vải, lấy chày vồ đập cho bung hết vỏ, đổ ra sàng tre sàng lấy phần thịt con tép, còn phần vỏ để cho heo ăn, cái này kêu là phân tôm, chớ thật ra hổng có phải “phân” gì của con tôm hết, người cũng có thể ăn được nếu gặp khi thắt ngặt thiếu thức ăn và ăn ngon do trong này có phần gạch tôm phơi khô.

Tiếp tục đọc

ĐÓI LÒNG ĂN TRÁI KHỔ QUA…

Bài đã đăng Tuần báo Trẻ ngày 27/1/2016

KhoQua2Đói lòng ăn trái khổ qua/ Nuốt vô thì đắng, nhả ra bạn cười”. Có lẽ vì cái vị đắng của loại trái cây này mà người xưa kêu nó là khổ qua. Người miền Bắc gọi một cách “thuần Việt” đúng tính chất, đúng từ nhà quê là mướp đắng. Người miền Nam thích văn vẻ, nói chữ hơn, kêu là khổ qua. Khổ là đắng, qua là dưa đó. Giống như câu người ta chúc nhau ngày Tết “Khổ tận cam lai”, là đắng đến tận cùng thì ngọt đến.

Tiếp tục đọc